Sedno
Podstawa domowej apteczki to leki na ból i gorączkę, na przeziębienie i kaszel oraz na dolegliwości żołądkowe. Do tego dochodzą środek do dezynfekcji ran, opatrunki, termometr, jednorazowe rękawiczki i nożyczki. Resztę dobiera się do domowników i pory roku. Apteczka stoi w suchym miejscu poza zasięgiem dzieci, a daty ważności sprawdza się regularnie.
Co powinna zawierać domowa apteczka?
Według pacjent.gov.pl domowa apteczka pierwszej pomocy ma być najpełniejsza spośród apteczek i obejmować potrzeby wszystkich domowników. Ustawowej normy wyposażenia domu nie ma, w przeciwieństwie do apteczek samochodowych, przy których przywołuje się normę DIN 13164.
| Kategoria | Co konkretnie | Na co uważać |
|---|---|---|
| Leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe | paracetamol albo ibuprofen | preparaty złożone na przeziębienie często zawierają paracetamol |
| Leki na przeziębienie i kaszel | preparaty na objawy przeziębienia i kaszlu | sprawdź skład w ulotce i nie łącz dwóch preparatów złożonych |
| Leki na biegunkę, wzdęcia i zaparcia | loperamid, węgiel leczniczy, środki na wzdęcia i zaparcia | wiek dziecka i przeciwwskazania sprawdź w ulotce |
| Środek do dezynfekcji ran | jeden płyn lub spray do przemywania skaleczeń | data ważności i termin po otwarciu |
| Opatrunki | gaza, kompres jałowy, bandaż, plastry, kompresy żelowe | daty ważności mają też materiały opatrunkowe |
| Żel na stłuczenia i obrzęki | preparat miejscowy na urazy | przeznaczenie i postać sprawdź w ulotce |
| Termometr | cyfrowy, najlepiej z zapasową baterią | sprawdź, czy działa, zanim będzie potrzebny |
| Rękawiczki i nożyczki | jednorazowe rękawiczki, nożyczki do bandaży | nożyczki trzymaj tylko w apteczce, żeby zawsze tam były |
Jakie leki bez recepty mieć w domu?
Wystarczy kilka grup, opisanych substancją czynną, a nie nazwą handlową. Każdy lek bez recepty (OTC) ma ulotkę z dawką i wiekiem, od którego można go stosować, więc te dane zawsze bierz z niej. Co oznacza kategoria „bez recepty” i dlaczego nie znaczy „bez ograniczeń”, wyjaśnia tekst o lekach bez recepty. Sprowadzam półkę do kilku substancji czynnych: jedna substancja na jedną dolegliwość, zamiast kilku pudełek z tym samym składem.
Leki z apteczki oddziałują ze sobą, z żywnością i ziołami (więcej o interakcjach leków w osobnym tekście). Kto bierze leki na receptę, pyta lekarza lub farmaceutę o każdy nowy preparat. Tabletki popija się wodą.
Na ból i gorączkę. Wystarczy paracetamol albo ibuprofen, który należy do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Czy dany lek nadaje się dla dziecka i od jakiego wieku, mówi ulotka.
Na przeziębienie i kaszel. Preparat złożony zawiera kilka substancji czynnych naraz, a często jest wśród nich paracetamol (e-zikoapteka.pl). Dlatego nie łączy się go z osobnym lekiem przeciwbólowym, dopóki nie sprawdzisz składu na pudełku. Dwa pudełka z różnymi nazwami mogą mieć tę samą substancję.
Na biegunkę i kłopoty z żołądkiem. Na biegunkę stosuje się loperamid, a pomocniczo węgiel leczniczy. Latem dochodzą płyny uzupełniające elektrolity.
Na alergię i ukąszenia. Leki przeciwalergiczne bez recepty zawierają na przykład cetyryzynę albo desloratadynę. Do tego przyda się żel na ukąszenia owadów.
Apteczka dla rodziny: co dodać dla dzieci, seniora i na lato?
Lista podstawowa to dopiero punkt wyjścia. Apteczka osoby przewlekle chorej wygląda inaczej niż apteczka rodziny z dzieckiem.
- Dzieci: dołóż osobne postaci leków dla dzieci, wskazane w ulotce. Wiek i dawkę sprawdzaj zawsze w niej.
- Senior lub osoba przewlekle chora: podpisz imieniem leki stałe każdego domownika i nie rób dużych zapasów.
- Lato: dołóż środek na lekkie oparzenia słoneczne, na przykład z pantenolem.
- Sprzęt dodatkowy: ciśnieniomierz, pulsoksymetr, przyrząd do usuwania kleszczy i aspirator do nosa, zależnie od tego, kto mieszka w domu.
Gdzie trzymać apteczkę w domu?
Najlepsza jest zamykana szafka lub szuflada w pokoju, nie kuchnia i nie łazienka. Wilgoć i wyższa temperatura w tych dwóch pomieszczeniach nie służą lekom (gemini.pl). Pudełko na leki z pokrywką też się sprawdza, a gdy w domu są dzieci, zamykaj je na klucz. Szczegóły o temperaturze, wilgoci i świetle opisuje tekst o przechowywaniu leków w domu.
Trzy zasady wystarczą:
- Trzymaj apteczkę w miejscu suchym i chłodnym.
- Trzymaj ją poza zasięgiem dzieci.
- Zostawiaj leki w oryginalnym opakowaniu z ulotką.
Jak często przeglądać apteczkę?
Regularnie, najwygodniej przy zmianie pory roku i po każdym użyciu, bo pacjent.gov.pl zaleca sprawdzanie dat i dopasowanie zawartości do sezonu.
- Sprawdź termin ważności (EXP) na każdym leku i opatrunku. Jak odczytać datę z samym miesiącem, wyjaśnia tekst o terminie ważności leku.
- Sprawdź termin po otwarciu syropów, kropli doustnych i leków do oczu. Zapisz datę otwarcia na opakowaniu, jak zaleca gemini.pl, bo inaczej łatwo przeoczyć lek otwarty dawno temu, choć data z pudełka jeszcze nie minęła.
- Uzupełnij braki po każdym użyciu.
- Zmień zawartość wraz z porą roku.
- Zanieś przeterminowane leki do punktu zbiórki. Gdzie, wyjaśnia tekst o tym, gdzie oddać przeterminowane leki.
Czego nie trzymać w apteczce?
Wszystkiego, czego nie da się zidentyfikować albo co straciło ważność. Z apteczki usuń (przeterminowane oddaj do punktu zbiórki):
- leki przeterminowane oraz otwarte dawniej, niż pozwala ulotka,
- blistry bez pudełka i ulotki,
- duże zapasy leków.
Czy gotowa apteczka ze sklepu wystarczy?
Nie w całości. Zestawy w ofercie sklepów, na przykład 18-pozycyjne, zawierają opatrunki, rękawiczki nitrylowe, koc termiczny, ustnik do sztucznego oddychania, sól fizjologiczną NaCl 0,9% i instrukcję z numerami alarmowymi. Nie mają leków, a często także termometru. Taki zestaw to dobra baza, którą uzupełnij według tabeli wyżej.
Kiedy apteczka nie wystarczy?
Gdy objawy się nie poprawiają, idź do farmaceuty albo lekarza. Z czym do apteki, a z czym do lekarza, opisuje tekst o poradzie w aptece. W nagłym zagrożeniu dzwoń pod 112, europejski numer alarmowy, albo pod 999, czyli na pogotowie ratunkowe.
Zanim włożysz do apteczki nowy lek, zapytaj farmaceutę, czy pasuje do leków, które już bierzesz. Ten tekst nie zastępuje porady lekarza ani farmaceuty.
